Vô tinh trùng
là gì?

Vô tinh trùng là tình trạng không tìm thấy tinh trùng trong tinh dịch sau khi mẫu đã được xét nghiệm đúng quy trình. Đây là một kết quả cần được xác nhận và đánh giá chuyên khoa, không phải kết luận nên tự đưa ra từ một lần xét nghiệm đơn lẻ.

Trước hết cần xác nhận kết quả

Bác sĩ thường xem lại toàn bộ phiếu tinh dịch đồ, cách lấy mẫu và quy trình phòng xét nghiệm. Tùy trường hợp, xét nghiệm có thể được lặp lại và mẫu được kiểm tra kỹ phần cặn sau ly tâm để tránh bỏ sót số lượng tinh trùng rất ít.

Hai nhóm nguyên nhân chính

• Vô tinh trùng bế tắc: tinh hoàn vẫn có thể tạo tinh trùng nhưng đường dẫn bị tắc hoặc thiếu. Nguyên nhân có thể liên quan bẩm sinh, viêm nhiễm hay phẫu thuật trước đó.
• Vô tinh trùng không bế tắc: quá trình sản xuất tinh trùng tại tinh hoàn bị suy giảm. Nguyên nhân có thể liên quan nội tiết, di truyền, tổn thương tinh hoàn hoặc vẫn chưa xác định được.

Phân biệt hai nhóm này có ý nghĩa quan trọng vì hướng điều trị và khả năng thu nhận tinh trùng khác nhau.

Bác sĩ có thể đánh giá những gì?

• Tiền sử dậy thì, viêm nhiễm, phẫu thuật, bệnh nền, thuốc đang dùng và tiền sử sinh sản.
• Khám tinh hoàn, mào tinh, ống dẫn tinh và các dấu hiệu nội tiết.
• Nội tiết sinh sản khi phù hợp.
• Xét nghiệm di truyền ở một số trường hợp theo hướng dẫn chuyên khoa.
• Siêu âm hoặc thăm dò khác khi bệnh sử và khám gợi ý.

Không phải người bệnh nào cũng cần làm tất cả các xét nghiệm. Chỉ định nên dựa trên dữ liệu đã có và câu hỏi lâm sàng cần trả lời.

Có những hướng xử trí nào?

Điều trị phụ thuộc nguyên nhân: điều chỉnh rối loạn nội tiết ở trường hợp phù hợp, phẫu thuật tái thông với một số tắc nghẽn, hoặc tìm và thu nhận tinh trùng để sử dụng cùng ICSI. Khi không thể thu nhận tinh trùng, bác sĩ sẽ trao đổi các lựa chọn sinh sản khác phù hợp với quy định pháp luật và mong muốn của gia đình.

Khả năng có tinh trùng và kết quả điều trị khác nhau đáng kể giữa từng người; không thể dự đoán chính xác chỉ từ tên chẩn đoán.