ThS.BS Đào Đức TùngHiếm muộn & Nam học

Cẩm nang Nam khoa

Tinh dịch đồ là gì
và đọc thế nào?

Một xét nghiệm quan trọng, nhưng không nên dùng riêng lẻ để kết luận một người đàn ông có hay không có khả năng sinh con.

Tinh dịch đồ là xét nghiệm ban đầu thường được sử dụng khi đánh giá sức khỏe sinh sản nam. Mẫu tinh dịch được phân tích theo quy trình của phòng xét nghiệm để mô tả số lượng và đặc điểm của tinh trùng cùng một số tính chất của tinh dịch.

Tinh dịch đồ cho biết điều gì?

Kết quả giúp bác sĩ nhìn thấy một phần bức tranh về khả năng sinh sản nam tại thời điểm lấy mẫu. Xét nghiệm này không đánh giá trực tiếp khả năng thụ thai của một cặp vợ chồng và cũng không thay thế bệnh sử, khám nam khoa hoặc các xét nghiệm khác khi có chỉ định.

Những nhóm chỉ số thường gặp

  • Thể tích và đặc điểm mẫu: lượng tinh dịch, độ hóa lỏng và các quan sát của phòng xét nghiệm.
  • Số lượng: mật độ tinh trùng trong mỗi đơn vị thể tích và tổng số tinh trùng trong mẫu.
  • Khả năng di chuyển: tỷ lệ tinh trùng di động và kiểu di động.
  • Hình thái: tỷ lệ tinh trùng có hình dạng được xếp vào nhóm bình thường theo tiêu chuẩn phòng xét nghiệm.
  • Các thông tin bổ sung: sức sống hoặc tế bào khác có thể được đánh giá tùy trường hợp.
Không nên nhìn một con số riêng lẻ.

Các chỉ số cần được đọc cùng nhau, trong bối cảnh tuổi, thời gian mong con, sức khỏe của cả hai vợ chồng và chất lượng quá trình lấy mẫu.

Chuẩn bị lấy mẫu như thế nào?

  • Làm theo hướng dẫn về thời gian kiêng xuất tinh của phòng xét nghiệm nơi thực hiện.
  • Cố gắng lấy đầy đủ mẫu vào dụng cụ được cung cấp và không dùng chất bôi trơn nếu chưa được cho phép.
  • Báo ngay nếu làm mất một phần mẫu hoặc thời gian vận chuyển kéo dài.
  • Cho bác sĩ biết nếu gần đây có sốt, bệnh cấp tính, dùng thuốc hoặc thực phẩm bổ sung.

Điều kiện lấy và vận chuyển mẫu có thể ảnh hưởng kết quả, vì vậy không nên tự áp dụng hướng dẫn của một cơ sở khác.

Vì sao có thể cần xét nghiệm lại?

Các chỉ số tinh dịch có biến thiên tự nhiên giữa những lần lấy mẫu. Khi kết quả bất thường hoặc không phù hợp với bối cảnh lâm sàng, bác sĩ có thể đề nghị lặp lại xét nghiệm và lựa chọn thời điểm phù hợp. Nếu bất thường được xác nhận, bước tiếp theo có thể gồm khám nam khoa, nội tiết, di truyền hoặc hình ảnh học tùy nguyên nhân nghi ngờ.

Một kết quả nằm ngoài khoảng tham chiếu không đồng nghĩa chắc chắn vô sinh; ngược lại, kết quả trong khoảng tham chiếu cũng không bảo đảm chắc chắn có thai tự nhiên.

Nguồn tham khảo

WHO – Laboratory manual for the examination and processing of human semen, 6th edition; AUA/ASRM – Male Infertility Guideline.

Đánh giá đúng bối cảnh

Cần bác sĩ giải thích kết quả tinh dịch đồ?

Nên mang bản kết quả đầy đủ và thông tin của cả hai vợ chồng.

Đặt lịch qua FanpageXem địa điểm khám
Đặt qua FanpageNhắn Zalo