Khám hiếm muộn không có nghĩa là phải làm IUI hoặc IVF ngay. Mục tiêu đầu tiên là hiểu tình trạng của cả hai vợ chồng, nhận diện yếu tố cần xử trí và lập kế hoạch phù hợp.
Mốc thời gian thường được khuyến nghị
- Người vợ dưới 35 tuổi: nên đánh giá sau 12 tháng quan hệ đều đặn, không dùng biện pháp tránh thai mà chưa có thai.
- Từ 35 tuổi: nên trao đổi sau 6 tháng chưa có thai.
- Trên 40 tuổi: nên trao đổi với bác sĩ sớm thay vì chờ đợi theo mốc thông thường.
Các mốc trên dùng khi không có dấu hiệu bất thường rõ. Nếu có tiền sử hoặc triệu chứng liên quan, hai vợ chồng có thể cần đánh giá sớm hơn.
Những trường hợp không nên chờ đợi
- Chu kỳ kinh không đều, vô kinh hoặc nghi ngờ không phóng noãn.
- Tiền sử phẫu thuật vùng chậu, viêm nhiễm, thai ngoài tử cung hoặc bệnh lý vòi trứng.
- Lạc nội mạc tử cung, đau bụng kinh nhiều hoặc bất thường tử cung đã biết.
- Tiền sử hóa trị, xạ trị hoặc điều trị có thể ảnh hưởng sinh sản.
- Người chồng có tiền sử tinh hoàn ẩn, chấn thương, phẫu thuật, rối loạn xuất tinh hoặc tinh dịch đồ bất thường.
Vì sao hai vợ chồng nên được đánh giá song song?
Khả năng sinh sản là vấn đề của cặp đôi. Chỉ tập trung vào người vợ có thể bỏ sót yếu tố nam và làm chậm kế hoạch. Đánh giá ban đầu thường xem xét sự phóng noãn, tử cung–vòi trứng và tinh dịch đồ, sau đó mới chọn kiểm tra bổ sung theo bệnh sử.
Lần khám đầu có phải làm rất nhiều xét nghiệm?
Không nhất thiết. Bác sĩ sẽ hỏi tiền sử của cả hai vợ chồng, xem hồ sơ cũ và chọn những kiểm tra có khả năng làm thay đổi quyết định. Không nên tự làm một gói xét nghiệm dàn trải trước khi được khai thác bệnh sử.
ACOG – Evaluating Infertility và ASRM – Fertility evaluation of infertile women.